Kobiety, u których rozpoznano Chorobę Filum, Syndrom Arnolda Chiari typu I oraz Idiopatyczną syringomielię, często zwracają się z pytaniami dotyczącymi najwłaściwszych zaleceń medycznych związanych z ciążą, porodem oraz możliwościami zastosowania znieczulenia w okresie ciąży.
Te schorzenia neurologiczne i neurochirurgiczne mogą budzić niepokój zarówno u pacjentek, jak i u pracowników ochrony zdrowia, szczególnie w odniesieniu do potencjalnych zagrożeń w czasie ciąży, wyboru najbezpieczniejszej metody porodu oraz rodzaju znieczulenia.
Ciąża u kobiet z Syndromem Arnolda Chiari typu I, Syringomielią i Chorobą Filum.
Kobiety z Chorobą Filum, Syndromem Arnolda Chiari typu I lub Syringomielią powinny przed planowaną ciążą skonsultować się ze specjalistą, aby ocenić, czy konieczne jest wcześniejsze leczenie neurochirurgiczne.
W czasie ciąży opieka powinna być prowadzona przez zespół specjalistów, w skład którego wchodzą ginekolog-położnik, anestezjolog, neurolog i neurochirurg. Pozwala to na opracowanie planu postępowania najlepiej dostosowanego do stanu zdrowia przyszłej matki.
Rodzaj porodu oraz metoda znieczulenia powinny być dobierane indywidualnie. Nie istnieje odpowiednie rozwiązanie dla wszystkich pacjentek, dlatego decyzje podejmuje się na podstawie stanu klinicznego, przebytych zabiegów oraz wyników badań.
Ryzyko neurologiczne w czasie ciąży i porodu
W odniesieniu do Syndromu Arnolda Chiari typu I niektórzy autorzy podkreślają, że:
„Ciąża oraz zmiany fizjologiczne zachodzące podczas porodu, w tym ból i wahania hemodynamiczne, mogą wpływać na ciśnienie śródczaszkowe, szczególnie u pacjentek ze współistniejącymi schorzeniami.”
Z drugiej strony, w Chorobie Filum i w jednostkach pokrewnych, stanowiących następstwo dysrafii kręgosłupa w życiu płodowym, może dochodzić do niskiego ustawienia stożka rdzenia, co potencjalnie zwiększa ryzyko jego uszkodzenia podczas wykonywania znieczulenia neuraksjalnego.
Stanowi to istotny aspekt, który należy uwzględnić przy planowaniu znieczulenia podpajęczynówkowego lub zewnątrzoponowego stosowanego podczas porodu drogą naturalną bądź poprzez cesarskie cięcie.
Znieczulenie zewnątrzoponowe i podpajęczynówkowe u pacjentek z Chorobą Filum
Schorzenia związane z Chorobą Filum stanowią wyzwanie kliniczne dla anestezjologów sprawujących opiekę nad kobietami ciężarnymi, głównie ze względu na ich rzadkie występowanie w praktyce ginekologiczno-położniczej.
Różni autorzy podkreślają, że schorzenia te stanowią wyzwanie dla anestezjologów sprawujących opiekę nad kobietami w trakcie porodu. Ze względu na niską częstość występowania tych chorób w ginekologii nie opracowano dotychczas jednolitych zaleceń dotyczących postępowania.
Z tego względu specjaliści położnictwa często konsultują się z neurologami i neurochirurgami prowadzącymi pacjentkę, aby wspólnie opracować optymalny plan postępowania oraz zapewnić kompleksową i bezpieczną opiekę zarówno matce, jak i dziecku.
Cesarskie cięcie i poród drogami natury u kobiet z Syndromem Arnolda Chiari typu I
W odniesieniu do sposobu zakończenia ciąży niektóre publikacje wskazują, że:
„Wiele pacjentek z rozpoznaną, lecz nieoperowaną malformacją Arnolda Chiari typu I kwalifikowanych jest do planowego cięcia cesarskiego.”
Z doświadczenia naszych specjalistów wynika, że u pacjentek z Chorobą Filum, zwłaszcza współistniejącą z Syndromem Arnolda Chiari typu I i Idiopatyczną jamistością rdzenia, które zostały wcześniej poddane leczeniu chirurgicznemu metodą Filum System®, zaleca się dokładną ocenę położenia stożka rdzenia przed zastosowaniem znieczulenia neuraksjalnego.
Celem takiego postępowania jest wykonanie znieczulenia zewnątrzoponowego lub podpajęczynówkowego poniżej poziomu stożka rdzenia, co może przyczynić się do zmniejszenia ryzyka uszkodzenia rdzenia kręgowego, powstania przetoki płynowo-rdzeniowej oraz innych potencjalnych powikłań.
Zalecenia medyczne dotyczące ciąży i porodu
Każda ciąża wymaga indywidualnej oceny i odpowiednio dostosowanego postępowania. Dlatego kobietom ciężarnym zaleca się:
- konsultację ze wszystkimi lekarzami prowadzącymi;
- zapewnienie sprawnej współpracy pomiędzy położnikiem, anestezjologiem, neurologiem i neurochirurgiem;
- przekazanie pełnych informacji dotyczących przebytych zabiegów neurochirurgicznych oraz aktualnego stanu zdrowia;
- przedstawienie aktualnych badań obrazowych, jeśli są one niezbędne do oceny klinicznej.
Właściwie prowadzona, wielospecjalistyczna opieka umożliwia odpowiednie zaplanowanie przebiegu ciąży, porodu i postępowania anestezjologicznego, zwiększając bezpieczeństwo zarówno matki, jak i dziecka.
Bibliografia:
- Neuraxial anaesthesia for the parturient with intracranial pathology. C. Warrick, W. Schievink and M. Zakowski. BJA Education, 25(1): 38–45 (2025).
- Pregnancy complicated by neurological and neurosurgical conditions – The evidence regarding mode of delivery. Adam Morton, Obstetric Medicine, 2022, Vol. 15(1): 11–18.
- Epidural Anesthesia for Cesarean Section for Parturient with Recently Diagnosed Asymptomatic Chiari Malformation Type I: A Case Report. Ashie Kapoor, MD, Jon Halling, MD. HCA Healthcare Journal of Medicine (2021) 2:6.
- Malformación de Chiari tipo I en una embarazada. Reporte de caso. Diana Marcela Hoyos-Guerrero, Rafael Leonardo Aragón-Mendoza, Michel Hernández-Restrepo, Erika Andrea Alba-Romero. Ginecol Obstet Mex 2023; 91(2): 133–139.