Ostatnia aktualizacja: 20.03.2026, Dr. Miguel B. Royo Salvador, Katalog nr. 10389. Neurochirurg i Neurolog.
DEFINICJA:
Wygięcie pnia mózgu (ATC) składa się z wygięcia do przodu, między mostem (górna część pnia mózgu) a rdzeniem kręgowym (dolna część pnia mózgu). Ma to związek z wygięciem tylnego wierzchołka, które zwykle tworzy tę strukturę na całej jej długości, na poziomie połączenia rdzeniowo-szpikowego. Lekkie Wygięcie pnia, wykrywane jest dość często podczas prostych badań. Z drugiej strony, wyraźnie wygięcie, nie jest częste.
ATC towarzyszy zwykle Płaskopodstawie, Wgłobienie obrotnika do jamy czaszki, Odchylenie kręgu obrotowego, szczególnie w bardzo ciężkich przypadkach. Często powiązane jest z Syndromem Arnolda Chiari I.
Jest to niezależna wada rozwojowa, ponieważ może prezentować, ale nie musi, morfologiczny wpływ wspomnianych wad rozwojowych, czaszkowo-szyjnych, na układ nerwowy.

Fig. 1.- MRI czaszkowo-szyjny w płaszczyźnie strzałkowej z Wygięciem pnia mózgu na poziomie mostu, ze szpikowym przedłużonym rdzeniem kręgowym. Występuje również: Wgłobienie obrotnika do jamy czaszki, Odchylenie kręgu obrotowego, Obniżenie migdałków móżdżku. Należy podkreślić zwiększenie przestrzeni nadmóżdżkowej, jako dowód teorii trakcji i przeciw wadom rozwojowym w wyniku redukcji tylnego dołu.
OBJAWY
Wygięcie pnia mózgu diagnozuje się za pomocą Jądrowego Rezonansu Magnetycznego (MRI) lub Tomografii Komputerowej (CT). Nie towarzyszą jej właściwie objawy, chyba że występują razem z obrazem klinicznym innych, często towarzyszących wad rozwojowych czaszki.
Jądrowy Rezonans Magnetyczny
PRZYCZYNY
– Zgodnie z teoriami konwencjonalnymi
ATC powiązane jest z różnymi możliwymi przyczynami wrodzonymi, takimi jak a- dystroglikanopatie.
– Zgodnie z metodą sanitarną Filum System®:
Zgodnie z teorią Dr. Royo Salvadora, deformacja obserwowana w Wygięciu pnia mózgu wynika z wrodzonego mechanizmu asynchronii wzrostu, w fazie embrionalnej, między rdzeniem kręgowym
a ośrodkowym układem nerwowym i kręgosłupem. Powoduje to anormalną siłę napinającą kręgosłupa, w wyniku napiętego Filum Terminale, która jest przenoszona z kości guzicznej do czaszki. Deformacja kości czaszki wraz z deformacją mózgu determinują kształt i intensywność wygięcia nerwowego. Im bardziej istotne są objawy kostne wywołane przez trakcję, tym wyraźniejsza będzie deformacja ATC.
ATC ma wspólną przyczynę anormalnej siły napinającej spowodowanej nadmiernie napiętym Filum Terminale, z Syndromem Arnolda Chari I, Idiopatyczną jamistością rdzenia, Skoliozą idiopatyczną, oraz innymi powiązanymi wadami rozwojowymi połączenia potylicznego (wszystkie z nich uważane są za różne przejawy Choroby Filum).
CZYNNIKI RYZYKA
Najbardziej wpływowe czynniki ryzyka rozwoju Wygięcia pnia mózgu powiązane są z historią rodzinną: jest to patologia wrodzona, która może być dziedziczona między członkami rodziny. Ma tę samą genetyczną częstość występowania jak Choroba Filum, z patologicznym mechanizmem, który można odnotować we wszystkich ludzkich embrionach. Jego kliniczna manifestacja zależy od intensywności, kontekstu i formy ekspresji mechanicznego konfliktu.
KOMPLIKACJE
Powikłania Wygięcia pnia mózgu mogą zależeć od stopnia trakcji guzicznej lub wynikającego z tego mechanicznego konfliktu w otworze wielkim. Ta ostatnia wpływa na wielkość i intensywność lub stopień konfliktu między trakcją rdzenia kręgowego a pniem mózgu.
- Nagła śmierć: może być spowodowana uszkodzeniem jąder funkcji sercowo-oddechowych pnia mózgu, gdzie rozwija się konflikt mechaniczny. Zaburzenia oddechowe podczas snu mogą stanowić jeden z aspektów patologii i przejawiać się w postaci bezdechów, niewydolności oddechowej lub nawet w postaci nagłej śmierci. Stąd znaczenie wczesnej diagnostyki i leczenia.
LECZENIE
Konwencjonalnie akceptowaną metodą leczenia Wygięcia pnia mózgu jest neurochirurgia. Obecnie kraniektomia lub odbarczenie podpotyliczne jest standardowym leczeniem, w tej diagnostyce, wykonywanym w większości ośrodków na całym świecie. Powoduje większą zachorowalność i śmiertelność niż naturalna ewolucja samego jej stanu.
W 1993 roku, wraz z opublikowaniem pracy doktorskiej Dr. Royo Salvadora, która dotyczy siły napinającej całego układu nerwowego przez Filum Terminale, jako przyczyny Wygięcia pnia mózgu- wśród innych chorób – zaprojektowano nowe leczenie, etiologiczne, gdzie poprzez chirurgiczne cięcie Filum Terminale eliminowana jest siła napinająca rdzenia kręgowego odpowiedzialna za mechanizm patologiczny.
Sekcja Filum Terminale niweluje napięcie w strefie mechanicznego konfliktu, łagodząc urazy neurologiczne. Deformacje pozostają, ale urazy w dużej mierze są zatrzymane, dzięki uwolnieniu siły napinającej w całym układzie nerwowym, a zwłaszcza w obszarze wygięcia.
Nasza technika Sekcjii Filum Terminale (SFT) jest minimalnie inwazyjna i zwykle wskazana jest we wszystkich przypadkach, od łagodnych do silnie objawowych, najszybciej jak to możliwe. Wiąże się z minimalnym ryzykiem, znacznie niższym niż w przypadku samej patologii; zatrzymuje również jej ewolucję.
MINIMALNIE INWAZYJNA SEKCJA FILUM TERMINALE Z ZASTOSOWANIEM METODY FILUM SYSTEM®:
KRANIEKTOMIA
(Odbarczenie otworu wielkiego lub otworu potylicznego)
REZULTATY SEKCJI FILUM TERMINALE
Ponad 1500 pacjentów z Chorobą Filum i Syndromem Nerwowo-Czaszkowo-Kręgowym poddało się operacji metodą Filum System®.
Celem interwencji jest zahamowanie przyczyny rozwoju choroby – w przypadku Wygięcia pnia mózgu zwłaszcza związanych z nią objawów neurologicznych – aby zapobiec pogorszeniu jakości życia pacjentów.
BIBLIOGRAFIA
- Dr. Miguel B. Royo Salvador (1996), Siringomielia, escoliosis y malformación de Arnold-Chiari idiopáticas, etiología común (PDF). REV NEUROL (Barc); 24 (132): 937-959.
- Dr. Miguel B. Royo Salvador (1996), Platibasia, impresión basilar, retroceso odontoideo y kinking del tronco cerebral, etiología común con la siringomielia, escoliosis y malformación de Arnold-Chiari idiopáticas (PDF). REV NEUROL (Barc); 24 (134): 1241-1250
- Dr. Miguel B. Royo Salvador (1997), Nuevo tratamiento quirúrgico para la siringomielia, la escoliosis, la malformación de Arnold-Chiari, el kinking del tronco cerebral, el retroceso odontoideo, la impresión basilar y la platibasia idiopáticas (PDF). REV NEUROL; 25 (140): 523-530
- M. B. Royo-Salvador, J. Solé-Llenas, J. M. Doménech, and R. González-Adrio, (2005) “Results of the section of the filum terminale in 20 patients with syringomyelia, scoliosis and Chiari malformation“.(PDF). Acta Neurochir (Wien) 147: 515–523.
- M. B. Royo-Salvador (2014), “Filum System® Bibliography” (PDF).
- M. B. Royo-Salvador (2014), “Filum System® Guida Breve”.