Wpływ bólu przewlekłego na Chorobę Filum (Syndrom Arnolda Chiari typu I, Idiopatyczna jamistość rdzenia kręgowego, Skolioza idiopatyczna)
17 października 2026 roku obchodzony jest Światowy Dzień Walki z Bólem. Inicjatywa ta, zapoczątkowana w 2004 roku przez Międzynarodowe Towarzystwo Badania Bólu (IASP) oraz Światową Organizację Zdrowia (WHO), ma na celu zwrócenie uwagi na problem bólu.
Czym jest ból?
Ból to nieprzyjemne doznanie czuciowe i emocjonalne. Stanowi sygnał wysyłany przez układ nerwowy, informujący o możliwych nieprawidłowościach w organizmie. Może być związany z rzeczywistym lub potencjalnym uszkodzeniem tkanek.
Rodzaje bólu
Ból można podzielić na następujące rodzaje (1):
- Ból ostry: jest szybką reakcją układu nerwowego na szkodliwy bodziec wykrywany przez nocyceptory.
- Ból przewlekły: występuje, gdy sygnały bólowe ulegają nadmiernemu wzmocnieniu w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN), a odczuwany ból przestaje być bezpośrednio związany z pierwotnym bodźcem.
Ból w Syndromie Nerwowo-Czaszkowo-Kręgowym
Wielu pacjentów z rozpoznaniem nabytego Syndromu Nerwowo-Czaszkowo-Kręgowego (SNCV) oraz wrodzonej Choroby Filum (EF) doświadcza wspólnego objawu, jakim jest ból znacząco wpływający na jakość życia pacjenta.
Do związanych z nimi schorzeń należą, których przyczyna w większości przypadków pozostaje nieznana medycynie konwencjonalnej:
- Syndrom Arnolda Chiari typu I
- Skolioza idiopatyczna i Idiopatyczna jamistość rdzenia kręgowego
- Fibromialgia
- Wielopoziomowe dyskopatie
- Zwichnięcie kości guzicznej
Schorzenia te mogą powodować bóle głowy, szyi, pleców, odcinka lędźwiowego kręgosłupa oraz kończyn, ograniczając codzienną aktywność pacjentów.
Leczenie i poprawa jakości życia
Większość pacjentów z Chorobą filum (EF) i Syndromem Nerwowo-Czaszkowo-Kręgowym (SNCV) zmaga się z bólem przewlekłym, który ogranicza ich samodzielność i pogarsza jakość życia.
Po zastosowaniu metody Filum System® kontrole pooperacyjne wykazują znaczną poprawę stanu klinicznego u większości pacjentów oraz korzystne wyniki w zakresie objawów bólowych.
Wyniki kliniczne: skuteczność w zmniejszaniu bólu
Doświadczenia kliniczne zespołu medycznego pod kierownictwem dr. Miguel B.Royo Salvador z Institut Chiari & Siringomielia & Escoliosis de Barcelona (ICSEB) wskazują na korzyści wynikające z zastosowanego leczenia.
W analizie obejmującej 94 pacjentów z Chorobą Filum, Idiopatyczną jamistością rdzenia kręgowego i malformacją Arnolda ChiarI typu I (ryc. 1) kontrola lekarska przeprowadzona rok po operacji wykazała znaczące zmniejszenie dolegliwości bólowych:
- Bóle głowy: poprawa w 86% przypadków.
- Bóle szyi: zmniejszenie dolegliwości u 76% pacjentów.
- Bóle w okolicy lędźwiowo-krzyżowej: złagodzenie u 68% badanych.
- Bóle w odcinku piersiowym kręgosłupa: poprawa w 79% przypadków.

Ryc. 1. Wykres przedstawiający zmiany nasilenia objawów u 94 pacjentów z Chorobą Filum i Idiopatyczną jamistością rdzenia kręgowego, u których wykonano Sekcję Filum Terminale, na podstawie kontroli przeprowadzonej rok po zabiegu.
Nowoczesne badania nad ośrodkowym układem nerwowym
Obecnie międzynarodowe badania medyczne i publikacje naukowe skupiają się na coraz lepszym poznaniu zmian fizjologicznych zachodzących podczas bólu przewlekłego, które prowadzą do znacznego wzrostu ilości informacj inocyceptywnych przekazywanych do wyższych ośrodków ośrodkowego układu nerwowego (1).
Dział badań, rozwoju i innowacji ICSEB (I+D+i), zajmujący się Chorobą Filum oraz Syndromem Nerwowo-Czaszkowo-Kręgowym (SNCV), koncentruje się przede wszystkim na opracowywaniu skutecznych metod terapeutycznych, które poprawiają jakość życia pacjentów i wspierają ich w ograniczaniu przewlekłego bólu oraz bólu neuropatycznego związanego z tymi schorzeniami.
Okres pooperacyjny Filum System®: zmniejszenie bólu jako warunek rozpoczęcia fizjoterapii i rehabilitacji
Zmniejszenie bólu oraz wynikających z niego ograniczeń fizycznych pacjenta, osiągane dzięki leczeniu chirurgicznemu w połączeniu z farmakologicznym, umożliwia bezpieczny powrót do aktywności fizycznej i specjalistycznej fizjoterapii.
Program pooperacyjny ma na celu rehabilitację i naprawę uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego (OUN) oraz pozostałych struktur organizmu, spowodowanych stałym pociąganiem rdzenia kręgowego. Metoda Filum System® polega na uwolnieniu nieprawidłowego napięcia wywieranego przez Filum Terminale. Zgodnie z założeniami tej metody, zabieg ma na celu usunięcie wrodzonej lub nabytej przyczyny obniżenia migdałków móżdżku, powstawania jam w rdzeniu kręgowym, skrzywień kręgosłupa i innych patologii, a także ograniczenie dolegliwości bólowych.